B.W.A.E. Sloet tot Oldhuis (1807-1884)


Een figuur die gedurende een groot deel van de negentiende eeuw een rol van betekenis heeft gespeeld op het gebied van de politiek, de economie, de ruimtelijke orde, de taal en de cultuur is mr. B.W.A.E. baron Sloet tot Oldhuis (1807-1884). ‘Sloet’, zoals hij in de wandeling heette, werd geboren in het Gelderse Voorst, maar het grootste deel van zijn leven woonde en werkte hij in en ook vóór de provincie Overijssel. Tussen 1832 en 1838 was hij burgemeester en secretaris van Hengelo en daarna was hij, eerst als rechter en later als president, verbonden aan de Arrondissementsrechtbank in Zwolle.

In de decennia ‘rondom 1848’ was hij prominent aanwezig in de politieke arena van Nederland. In zijn woonplaats Zwolle was hij tussen 1845 en 1867 alles bij elkaar twaalf jaar lid van de Gemeenteraad. Hij was in 1840 en 1848 lid van de Dubbele Kamer voor de Grondwetsherziening en in de jaren 1848-1860 zat hij in de Tweede Kamer. Hij genoot landelijke bekendheid als een kritisch liberaal met een geheel eigen politieke stijl, die, zonder een enggeestige regionalist te zijn, opkwam voor de belangen van de regio; in het bijzonder Overijssel en Gelderland. Hij streed mét en tegen Thorbecke, hij stond aan de zijde van Van Hoëvell in het debat over de Indische politiek en was één van de meest fervente tegenstanders van Groen van Prinsterer.

Zijn in 1841 opgerichte Tijdschrift voor staathuishoudkunde en statistiek gold decennialang als een liberale spreekbuis van belang. Sloet was, eveneens in 1841, één van de oprichters van de ‘Overijsselse Vereeniging tot Ontwikkeling van Provinciale Welvaart’ en in 1846 van de Landhuishoudkundige Congressen. In woord en daad was hij een voortrekker waar het ging om de bevordering van (de belangen van) de landbouw en de modernisering van het platteland, de aanleg van wegen over water en over land en het verspreiden van kennis en kunde, en hij had een opzienbarende visie op de relatie met en de ontwikkeling van de koloniën in Oost en West.

Ondertussen publiceerde hij een omvangrijk oeuvre als dichter en volkskundige. (Gerrit Komrij vereerde hem in zijn bloemlezing met de keuze van drie gedichten.) Veel bracht hij tot stand, veel zag hij mislukken of teloorgaan, maar zijn doel was hoe dan ook, te staan ‘aan de hefboom tot welvaart’.

Sloet, die werd gekend, geëerd en verguisd door tijdgenoten, is vanwege zijn nadrukkelijke aanwezigheid, zijn eigenheid, zijn eigenzinnigheid, zijn veelzijdigheid, zijn krachtdadigheid, bij uitstek geschikt om te fungeren als een gids door de wordende natiestaat in de negentiende eeuw.

Auteur: Wim Coster

Geboren:   13-10-1807 Voorst
Overleden:   17-06-1884 Zwolle
Publicaties:   Wim Coster. ‘Baron op klompen, Mr. B.W.A.E. baron Sloet tot Oldhuis (1807-1884). Aan de hefboom tot welvaart.’ Wageningen, 2008. Proefschrift.
Laatst bijgewerkt op:   17-04-2014